Doğalgaz konforuyla anında ve kesintisiz sıcak su elde etmek, kış aylarının sert geçtiği ya da kalabalık ailelerin yaşadığı binalarda büyük bir kolaylık sunar. Bununla beraber yanıcı bir gaz yakıtıyla çalışan bu düzeneklerin montajı, elektrikli ısıtıcılardan çok daha hassas kurallara ve yasal güvenlik çerçevelerine tabidir. Yanma odasındaki alevin ihtiyaç duyduğu oksijenin nereden temin edildiği ve atık gazın yapı dışına nasıl tahliye edildiği meselesi, doğrudan doğruya yaşam alanındaki can güvenliğiyle örtüşür. Kurallara uygun planlanmamış bir gaz hattı, hatalı meyil verilmiş bir baca borusu ya da yetersiz kalan taze hava akımı, sinsi karbonmonoksit sızıntılarına veya gaz dağıtım şirketinin periyodik denetimlerinde vananın mühürlenmesine yol açabilir.
Doğalgaz Dağıtım Şartnamesinin Temel Esasları ve Uygunluk Kriterleri
Şehir genelinde doğalgaz arzını yöneten dağıtım kurumu, konutlardaki her cihazın yerleşimi, gaz sızdırmazlığı ve atık gaz tahliyesi konusunda katı standartlar belirlemiştir. Bu standartların özünde, olası gaz kaçaklarının bina içine hapsolmasını önlemek ve yanma ürünlerinin en kısa yoldan açık atmosfere atılmasını güvenceye almak yatar. Cihaz değişimi yapılacağı zaman bile projesiz, onaysız ya da kurallara aykırı malzemeyle montaj gerçekleştirilemez.
Yetkisiz kişilerce çekilen gaz hatları veya standart dışı boru eklemeleri tespit edildiğinde, dairenin sayacı anında mühürlenerek gaz beslemesi kesilir. Bu durum yalnızca sıcak susuz kalmakla sonuçlanmaz; aynı zamanda yeniden tadilat projesi çizdirilmesi, gaz açma randevusu beklenmesi ve ek bürokratik masraflarla yüzleşilmesi anlamına gelir. Bu yüzden hermetik ya da bacalı bir cihazı devreye almadan evvel, yürürlükteki şartnamelerin tüm maddeleri harfiyen gözetilmelidir.
Hermetik Sistemlerin Çalışma Mantığı ve Dış Duvar Konumlandırması
Günümüzde yeni nesil konutlarda neredeyse tamamen hermetik prensiple çalışan cihazlar tercih edilmektedir. Bu sistemlerin en büyük avantajı, yanma hücresinin oda havasına tamamen kapalı olmasıdır. Cihaz, eşmerkezli iç içe geçmiş çift cidarlı özel bir baca seti vasıtasıyla çalışır. Dış cidar dışarıdaki temiz havayı içeri çekerken, iç cidar yanmış zehirli gazları doğrudan bina dışına fırlatır.
Hermetik cihazların montajında en mühim husus, cihazın doğrudan bina dış cephesine bakan sağlam bir duvara yerleştirilmesidir. Baca çıkışının baktığı alan; karşı binanın penceresine, bina giriş kapısına, havalandırma boşluklarına veya balkon parapetlerine şartnamede belirtilen minimum mesafelerde olmalıdır. Dar bir aydınlığa ya da üstü kapalı bir ışıklığa hermetik baca ucu vermek kesinlikle yasaktır; çünkü bu tür kuytu alanlarda biriken atık gaz, rüzgar ters estiğinde komşu dairelerin açık pencerelerinden içeri dolabilir.
Hermetik Baca Montajında Eğim ve Uzunluk Kısıtlamaları
Çift cidarlı baca borusu monte edilirken yapılan en yaygın hatalardan biri, eğim yönünün ters ayarlanmasıdır. Yanma sonucu açığa çıkan sıcak su buharı boru içinde ilerlerken soğur ve yoğuşma suyu meydana gelir. Hermetik şofbenlerde bu yoğuşma suyunun cihazın içine akıp fan motoruna veya brülöre zarar vermemesi için, baca borusuna dışarıya doğru yaklaşık yüzde iki ila üç oranında aşağı eğim verilmelidir.
Bununla birlikte, baca uzatma parçalarının toplam uzunluğu üreticinin ve gaz kurumunun izin verdiği eşik sınırlarını aşmamalıdır. Her doksan derecelik dirsek, baca basınç kaybını artıran bir direnç oluşturur. Çok uzun veya gereğinden fazla kıvrıma sahip baca hatlarında atık gaz fanı zorlanır, cihaz hava akış hatası vererek kendini kilitler. Duvar geçişinde açılan deliğin etrafı ısıya ve rüzgara dayanıklı sızdırmazlık harçları ya da contalı rozetlerle tam olarak kapatılmalıdır.
Bacalı Cihazların Riskleri ve Bina Bacası Uygunluk Şartları
Eski binalarda halen kullanılmakta olan bacalı modeller, yanma havasını doğrudan bulunduğu odadan alır ve atık gazı binanın ana dikey bacasına iletir. Bu tip sistemler doğası gereği yüksek risk barındırır. Eğer cihazın bağlı olduğu bina bacası çekmiyorsa, içi kurum bağlamışsa veya ortak baca kullanılıyorsa, zehirli duman geri teperek yaşam alanına sızar.
Bugün geçerli olan şartnamelere göre, bacalı su ısıtıcılarının banyo, yatak odası gibi kapalı veya havalandırması kısıtlı odalara monte edilmesi kesin surette yasaklanmıştır. Cihaz yalnızca hacmi yeterli, doğrudan dışarıya açılan kalıcı menfezi bulunan mutfak gibi alanlarda barınabilir. Ayrıca bacanın sızdırmaz çelik borudan imal edilmiş olması, alt kısmında kurum temizleme kapağının bulunması ve itfaiye onaylı baca çekiş raporunun alınmış olması şarttır. Emniyet sensörünün iptal edilmesi ya da köprülenmesi kesinlikle affedilemez bir ihmaldir.
Doğalgaz Esnek Bağlantı Hortumu ve Vana Emniyeti
Ana gaz borusundan cihaza uzanan bağlantı hattında kullanılan malzemelerin kalitesi doğrudan sızıntı güvenliğini belirler. Bu bağlantıda mutlaka sarı metal örgülü, dışı yangına dayanıklı kılıfla kaplanmış esnek çelik fleks hortumlar kullanılmalıdır. Eski tip kauçuk veya bez örgülü hortumların doğalgazda kullanılması yasaktır.
Cihazın hemen girişine, acil durumlarda kolayca erişilebilecek mesafeye sarı kollu küresel doğalgaz vanası yerleştirilmelidir. Bu vananın rekor bağlantılarında gaz onaylı contalar ve sızdırmazlık macunları tatbik edilir. Montaj bittiğinde hiçbir şekilde çıplak alevle veya çakmakla kaçak kontrolü yapılmaz; özel sızıntı tespit spreyleri, köpük ya da elektronik gaz dedektörleri kullanılarak tüm diş dipleri taranır.
Sabit Havalandırma Menfezi Bulundurma Zorunluluğu
Gaz yakan bir cihazın bulunduğu mekanda camlara açılan yuvarlak menfezler hayati bir güvenlik tamponudur. Birçok ev sahibi soğuk girmesi veya toz gelmesi gerekçesiyle bu menfezleri gazete kağıdıyla, bantla veya süngerle kapatma eğilimindedir. Bu uygulama son derece tehlikelidir ve gaz muayenelerinde anında tespit edilip gazın kesilmesine neden olur.
Menfezler, mekanda meydana gelebilecek en ufak bir gaz birikmesinde gazın tahliye olmasını sağladığı gibi, bacalı sistemlerde oksijen tükenmesini de engeller. Şofbenin bulunduğu mahaldeki havalandırma çıkışının her zaman açık, hava sirkülasyonunu engellemeyecek vaziyette tutulması zorunludur.
Mekanik Montaj ve Duvar Dayanımı
Gazlı su ısıtıcıları, içinde bakır serpantin, yanma odası, fan motoru ve gaz kontrol grubu barındırdığı için hatırı sayılır bir gövde ağırlığına sahiptir. Bu aygıtların asılacağı duvarın yük taşıma kapasitesi kontrol edilmeli; alçıpan veya hafif bölme paneller yerine doğrudan taşıyıcı tuğla ya da beton zeminler seçilmelidir.
Duvarda açılacak deliklerin içine gömülecek çelik kancalı dübeller cihazın çalışma esnasında titreşimden gevşemesini önleyecek nitelikte olmalıdır. Titreyen bir gövde, zaman içinde gaz fleksinin rekorunu gevşetebilir ya da baca ek yerlerinin birbirinden ayrılmasına zemin hazırlayabilir.
Mevzuata Uygun Yetkili Uygulamanın Vazgeçilmezliği
Gazla çalışan cihazların montajı, su borusu bağlamaktan fersah fersah ötede bir teknik sorumluluk taşır. Yapılacak en ufak hesap hatası veya gaz kaçağı, bina sakinlerinin hayatını doğrudan tehdit eder. Bu sebeple işin başından itibaren şartnameleri bilen, teknik yeterliliğe sahip ustalarla çalışmak şarttır. Hem cihazınızın kusursuz çalışması hem de resmi denetim süreçlerinde sorunsuz onay alabilmek için istanbul şofben montajı konusunda tecrübeli, mevzuata hakim uzman ekiplerden destek alarak kurulumu tamamlamak en emniyetli yoldur.